Ijzendijke, St. Johannes/St. Jan/S. Jean, 1354.02.24
Ordinatio sive statutum ultra fundationem super statu et regimine hospitalis de Ysendike.
Universis, presentes litteras inspecturis, Philippus, Dei gratia Tornacensis episcopus, salutem in Domino sempiternam. Quia non antequam quod conjectura proficuum debet reprehensibile judicari, si aliqua, a nostris predecessoribus pro suo tempore proinde statuta, in melius immutemus, maxime cum ea, ex causis postea emergentibus, videmus obesse potius quam prodesse, sane Reverendus pater bone memorie dominus Guido, quondam episcopus Tornacensis, predecessor noster, fundato et confirmato hospitali sancti Johannis de Ysendike, certam ex evidentibus, justis et rationalibus causis, ejus animum tunc ad hec moventibus, ordinacionem edidit, fecit et instituit, inter cetera continentem quod IIII fratres et IIII sorores essent ibidem ,per quos dictum hospitale sub certa regula regetur, prout in litteris ipsius, super hoc confectis, hoc et plura alia vidimus latius contineri. Verumque, prout experientia docuit et fide dignorum relatu plena nobis extitit facta fides, seminante satore malorum plures discordie rixa et nonnulla jurgia, inter ipsos fratres et sorores postmodum suborta, et plura alia inconvenientia et scandala fuerint, proh dolor, subsecuta, ex quibus dicta domus et sorores passe sunt in spiritualibus et temporalibus non modicum detrimentum, nos, qui, tamquam pastor benivolus, nostre mentis aciem dirigimus et cura pervigili labores nostros adhibemus ad hoc quod discordias, jurgia et rixas sedare, ac dampnis, scandalis, periculis et inconvientiis quibuscumque obviare, personasque religiosas, nobis subditas, ad Dei laudem et gloriam, ad statum prosperum et pacis unitatem reducere valeamus, considerans premissis, aliisque justis et rationabilibus causis nostrum animum ad hoc moventibus, quodque mulieres ad hoc habiliores et promptiores sunt ad serviendum pauperibus et infirmis et eos cum mansuetudine et humilitate tractandum, statuimus et etiam ordinamus per presentes quod, sicut a magno tempore citra fuerint octo persone in dicto hospitali, ita erunt de cetero: octo mulieres, sive sorores, bone fame et commiserationis honeste, sub regulari habitu legentes, ac Deo et pauperibus ibidem famulantes. Inter quas una illarum ceteris preerit et habebit regimen et curam omnium bonorum pertinentium ad idem hospitale, quam vocabunt et nominabunt cetere priorissam. Et quocienscumque locum huiusmodi priorisse per cessum vel decessum vacare contigerit, cetere septem sorores unam ex ipsis, in dicto ordine professam, infra tempus nostrum, habebunt canonice eligere, a nobis seu vicariis nostris confirmandam. Si vero infra tempus a jure statutum non elegerint, ut prefertur, nos et successores nostri episcopi Tornacensis unam de dictis sororibus, quam ad hoc vidimus magis aptam et utilem ceteris preponere poterimus priorissam.
Cui quidem priorisse illam eandem auctoritatem per presentes concedimus, que magistro hospitalis predicti per antiqua statuta et ordinaciones dicti domini Guidonis, predecessoris nostri, quondam extitit attributa, et quicquid de magistri auctoritate notatur in eisdem ordinacionibus et statutis, aut de ejus correctione activa seu passiva, id idem de priorissa, in quantum mulieri, competit, quod temporibus perpetuis ordinamus.
Item dicte priorissa et sorores omni sero, ad pulsum seu sonitum campanile, congregabuntur in capella sua, ibidem pro omnibus benefactoribus dicti hospitalis, tam vivis, quam defunctis, lecture psalmum penitencialem Miserere mei. Deus, si sciant, que vero nesciunt, loco illius psalmi septies Pater noster et Ave marie dicere tenebuntur. Et priorissa et sorores prefate quater in anno, scilicet in festo pasche, pentecostis, omnium sanctorum et natalis Domini, recipient corpus Christi.
Item nulla sororum predictorum in negociis domus vel aliter sola ibit, sed secum unam aliam de dictis sororibus pro socia recipiet, et, si sororum aliquao. seu aliquas ab amicis earumdem ad convivium invitari contingat, ire poterit cum socia, de licentia priorisse, seu ejus locum tenentis, talia cibaria comessure qualia ipsis, pro tempore communiter competentia, preponantur.
Item in refectorio dictarum sororum nullus comedet extraneus, nisi de licentia priorisse seu ejus locu tenentis.
Item si, quod adsit, contingat, instingente dyabolo, aliquam sororum predictarum pollui conjunctione carnali, illa sedebit in refectorio ad terram, comessura panem super oram palii sui, quattuor diebus, videlicet feria quarta et feria sexta unius ebdomade et eisdem feriis alterius ebdomade sequentis, et flagellabitur ab omnibus sororibus per septem septimanas, qualibet septimana ter super nudis scapulis, genibus flexis, videlicet a priorissa, vel ejus locum tenente, primo, deinde a qualibet sorore. Et si in peccatum consimile secundo reinciderit, pena consimili punietur. Si vero tercio idem peccatum commiserit, vel prolem procreaverit, tolletur velum nigrum a capite ipsius, et extra muros dicti hospitalis numquam recederit, nisi de licentia speciali priorisse sive nostra. Et si secundo prolem habuerit, in carcere coarcte pro vita recludetur, aliter inde numquam egressura, nisi de nostro vel vicariorum nostrorum licentia speciali.
Item priorissa et sorores dicti hospitalis portabunt habitus regularem, videlicet albas tunicas, cum nigris scapularibus, et de super mantellos albos, cum velis nigris simplicibus super capitibus earumdem, portabuntque sotulares corei rubei, seu crocei, prout alie religiose portare consueverunt, nec in velaminibus capitum suorum panent spingulas, que ab extra possint intueri: portabunt etiam zonas simplices et religiosos, non argentatas nec alia lascivie pompa decoratas.
Item ut in diebus quibus, juxta prefatas ordinationes antiquas per dictum Guidonem, quondam predecessorem nostrum, confirmatas, extra quadragesimum jejuniare deberent in cibariis quadragesimalibus, lacticiniis utantur, de licencia dicte priorisse, vel locum tenentis ejusdem magistre, dispensamus.
Item ubicunque in antiqua ordinatione predicta dicitur, quod sorores deberent dicere: Miserere mei, Deus, vel septem psalmos, et non exprimitur quod loco illorum debeant dicere psalmos hujusmodi ignorantes, dicant taliter loco Miserere mei Deus. septies Pater noster et Ave Maria, loco vero septem psalmorum trecesies Pater noster et Ave maria taliter dicant. Prefatis etiam sororibus omnibus quibuscunque, ne infantes de sacro fonte levare, aut ad altare offerre presumant, nisi de licentia priorisse, in virtute sancte obedientie districte inhibemus.
Cetera autem omnia et singula in predictis antiquis ordinationibus et statutis contenta et expressa, que premissis statutis et ordinationibus nostris non obviant, ut condita sunt in sui firmitate roboris volumus permanere, reservantes nobis et successoribus nostris potestatem addendi, subtrahendi, mutandi, emendandi predictis ordinationibus et statutis nostris, si et prout nobis vel ipsis visum fuerit expedire. In quorum omnium testimonium presentes litteras, ad perpetuam rei memoriam, fieri et scribi mandavimus sigilli nostri munimine roboratas. Datum et actum Tornaci, die XXIIIIa censis februarii, anno Domini millesimo CCCmo Lo quarto.
Textverzeichnis
