Coëffort [Cauda fortis] b. Le Mans, [Name unbekannt], 1231..
Universis G[uillelmus], divina permissione Cenomanensis episcopus, salutem in Domino. Noveritis nos litteras bone memorie Cenomanensis episcopi, vidisse et inspexisse verbo ad verbum sub hac forma:
Universi [etc.] Gaufridus [etc.] Noveritis quod nos vidimus sta[tu]tum super conversatione et statu et vita fratrum [et sororum] Domus Dei de Cauda forti a bone memorie Gaufrido predecessore nostro factum in hunc modum:
Statutum est in primis quod omnes fratres et sorores intersint officiis, ut mos est religiosorum, nisi ex justa causa abfuerint, et, a festivitate Omnium Sanctorum ad solemnitatem Paschalem, ante diem surgant ad matutinas, exceptis infirmis, a Pascha usque ad festivitatem Omnium Sanctorum, cum luce.
Si quis fratrum vel sororum fratrem suum pro aliqua culpa accusare voluerit, in capitulo accusetur, et si extra domum culpam fratris vel domus secreta luci manifestaverit ad diffamationem, uno die iu pane et aqua jejunet.
Si quis adversus fratrem suum litem moverit et verba contumeliosa et inhonesta contra eum dixerit, infra domum in privato loco per unum diem in pane et aqua jejunet, et illa die, nisi missus fuerit, a domo recedere non licebit, et si in ecclesia, aut in villa, seu in foro publice haec dixerit, tribus diebus peniteat.
Si violentas manus in fratrem suum injecerit, sine sanguinis effusione et membrorum manifesta lesione, per quadraginta dies intra domum peniteat; et si gravi ictu cum armis aut baculo seu lapide fratrem suum, cum sanguinis effusione, percusserit, percussor imperpetuum a domo ejiciatur.
Nulli fratrum et sororum liceat exire de domo sine manifesta et necessaria causa, absque licentia preceptoris; quod si fecerit, sicut inobediens sit damnandus.
Si in latrocinio deprehensus fuerit usque ad quinque solidos, per unum annum et unum diem extra domum, restaurato dampno, peniteat; et semel, et secundo et tertio lex ista servabitur; si quarto convictus fuerit de magno latrocinio sive parvo, a domu perpetuo alienabitur. Quod si quantitas furti numerum quinque solidorum excesserit, similiter a domo in perpetuum ejiciendus est.
Nullus, orationis causa, interesse divinis officiis in ecclesia sine capa vel pallio, vel cappitegio, vel capucio presumat. Humiles vestes et religioni convenientes de domo habeant, et prout poterunt unius coloris.
Si quis in domo cum aliqua muliere rem habuerit et probatus fuerit, per unum annum extra domum peniteat.
Non liceat fratribus datis vestibus a parentibus vel amicis uti, nisi assensu preceptoris et licentia vel capituli.
lO. Continentiam contineant, sicut tenentur facere religiosi, et communem ducant vitam.
ll. Aliquis extra domum non audeat bibere vel commedere, vel jacere in civitate vel in suburbi[i]s civitatis, nec iu aliis propriis locis, et si aliquis hujus precepti transgressor extiterit, canonice punietur.
Ad horam mense determinatam omnes accedant et recedere non presumant, nisi reddita gratiarum actione, quod si facere voluerint, in sequenti die benedicium mense demittant.
Qui ad tempus propter delictum suum a domo ejiciuntur, nisi in tempore illo honestam vitam et religiosam duxerint, non admittantur redeuntes.
Laicus dominium non habeat in illis que pertinent ad spiritualia et religionem. Membra Christi, vel Beate Virginis, sive aliorum sanctorum aliquis turpiter jurare non audeat; quod si observare contempserit, graviter puniatur.
Existentes in domo semel ad minus in hebdomada coram preceptore vel aliquo loco ejus substituto conveniant, scilicet die veneris, vel alia die a preceptore prefigenda et ibi delicta emendent ad ipsius magistri imperium, qui corrigere poterit delinquentes et justitiam in eis exercere, et penas imponere juxta formam superius annotatam. Qui omnes, tam fratres et sorores, quam alii de domo obediant in omnibus locis et honestis, et maxime in his que ad pauperum pertinent utilitatem. Perpetuas tamen correctiones et amotiones fratrum vel sororum non poterit facere dictus magister absque consilio et consensu episcopi Cenomanensis.
Semel in mense fiat computatio coram omnibus fratribus et sororibus, recapitulatis tam de receptis quam de expensis, presentibus ad minus duobus fratribus et duabus sororibus et bis in anno fiat generalis computatio coram omnibus fratribus et sororibus, recapitulatis omnibus tam debitis quam remanentibus in aliis computationibus concordatis.
Item procurentur infirmi juxta facultatem proventuum et reddituum.
Singulis noctibus firmentur optime porte exteriores et inspiciat preceptor singulis noctibus lectos singulorum fratrum, ne aliquis sit absens; et similiter magistra, lectos sororum.
Post occasum solis nullus fratrum vel sororum audeat domum exire, nisi ex magna causa: et tunc de licentia preceptoris vel alicujus qui loco ejus erit,
Fratres ad mensam non loquantur, nisi de pertinentibus ad mensam, et etiam de hiis voce submissa.
Jurabit etiam magister, quando recipietur in dicta domo a nobis, quod pictancias detluncte Marie La Berarde legatas, et ab aliis benefactoribus dicte domus legatas et etiam legandas. in diebus illis quibus assignate sunt vel erunt faciet pauperibus dicte domus mimstrari, prout in kalendario pictanciarum dicte domus plenius continetur, dum tamen pictanciam die illa qua assignate sunt vel erint faciendum non habuerint aliunde et, si pictanciam die illa qua assignate sunt vel erint habuerint aliunde, die sequenti et vacuo faciet magister dicte domus dictas pictancias pauperibus ministrari.
Nos autem statutum hujusmodi approbantes illud confirmamus. Datum anno Domini 1239.
Datum a nobis die veneris post synodum Pentecostes anno gratie 1259.
Collatio facta est cum originali die 10 novembris anno Domini l455. (Signé: Garreau et Fortin)
Textverzeichnis
